Çocuklara Ölümü Nasıl anlatabiliriz?
Ölüm acısı, büyükler kadar minikleri de etkiler. Çocuğunuz size ölümle ilgili sorular sorması halinde ona
dürüst davranmanızı öneriyororuz: Bırakın acısını ağlayarak yaşasın.
Hislerini size resim yaparak anlatsın..
Kısaca Ölümün çocuklara nasıl anlatılması gerektiğini şöyle açıklayabiliriz:
* Aileler ölümü çocuklarına nasıl açıklamalı?
Çocuklar ölümün nasıl bir şey olduğunu çok merak eder. 2 yaşına kadar
çocuklar ölümü anlayamaz. 3-4 yaşlarındaki çocuklar ise ölen kişinin
gittiğini, ancak ileride geri gelebileceğini düşünürler. Ölen kişi
ebeveynlerden biriyse, çocuğun yeme ve uyku düzeni bozulabilir. Bu
noktada, çocuğun çevresindeki kişilerin davranışları çok önemlidir.
Onun bakımını sürdürecek ve özlemini dindirebilecek, sakin bir
yetişkine ihtiyaç vardır. Okul çağına gelen çocuklar, ölümün bir son
olduğunu algılamaya başlarlar. Giden kişi artık gelmeyecektir. Yas
sürecinin ne kadar süreceği ve o süreçteki belirtiler, çocuktan çocuğa
değişir. Bu belirtiler; kaygı, korku, yeme ve uyku düzeninde bozukluk,
o anı tekrar yaşamak ve 'gerileme davranışı' dediğimiz yaşından daha
küçük tavırlar sergilemektir.
'GERİ GELECEK' DEMEYİN
* Çocuğun ölen kişiyle ilgili, 'Nereye gitti, geri dönecek mi?' gibi sorularına nasıl cevap verilmeli?
6 yaşa kadar bu konu hakkında çocuklara vereceğimiz cevaplar, son
derece basit ve sade olmalıdır. Öncelikle ölen birini bir daha
göremeyeceğimizi belirtmek gerekir. Çocuğa verilecek bu bilginin
ertelenmesi veya ona yanlış bilgiler verilmesi çok sakıncalıdır.
Çocuğa, 'O uzak bir yere gitti, yakında gelecek', 'O biraz dinlenecek
ve sonra uyanacak' gibi sözler söylemekten kaçınmak gerekir. Çocuğa,
eğer istersek gözlerimizi kapatıp ölen kişinin hayalini
kurabileceğimizi ve onu düşünebileceğimizi söyleyebiliriz. Bunu
yapmasına yardımcı olmak için, onun geniş hayal dünyasından
yararlanabiliriz. Çocuk kaybedilen kişiyi bir melek ya da gökteki
parlak bir yıldız olarak tanımlayabilir. Onu bu şekilde
somutlaştırması, yaşadığı şeyleri anlamasını kolaylaştırıcı bir etki
yaratabilir.
AĞLASIN!
* Çocuklar cenaze törenlerine götürülmeli mi?
Bu konuda tereddüt yaşayabilirsiniz ama bence çocuklar cenaze törenine
katılmalıdır. Cenaze merasimine katılmak, çocukların ölümü anlamasını
ve kabullenmesini kolaylaştırır. Ancak merasimde neler olacağı
konusunda çocuğu önceden bilgilendirmek gerekir. Bu bilgilendirme,
çocuğa ölümün ve gömülmenin korkulacak bir şey olmadığını anlatmak
amacıyla yapılmalıdır.
* Sevdiği yakınlarından birini kaybeden bir çocuğun, bu dönemden mümkün olduğunca az etkilenmesi için neler yapılabilir?
Sürekli görmeye alıştığı bir akrabasını, özellikle de annesini ya da
babasını kaybeden ve yas sürecinde olan bir çocuğa mutlaka destek olmak
gerekir. Bu çocuğun, ölümle ilgili tüm soruları içtenlikle
cevaplandırılmalıdır. Böyle bir durumda, çocuğun duygularını resim
çizerek ifade etmesine izin verilmelidir. Bu hem çocuğun rahatlamasını,
hem de yakınlarının onun hislerini bir nebze de olsa anlayabilmesini
sağlar. Ayrıca çocuğun üzülmesine ve ağlamasına da kesinlikle engel
olmamak gerekir. Belirtiler gün geçtikçe artar ve çocuğun normal
hayatını altüst etmeye başlarsa ve çocuğun bakımını üstlenen sakin ve
huzurlu bir yetişkin yoksa, mutlaka bir uzmandan destek alınmalıdır.
Çocuklar etraflarındaki yetişkinlerin üzüntülü ve kaygılı hallerinden
endişe duyup, paniğe kapılabilirler.
www.sabah.com.tr
www.ekremculfa.com
